القاضي ابن البراج
مقدمه 10
شرح جمل العلم والعمل
ياد مىكند و تفصيل مطلب را بأنها حواله ميدهد و بعيد است شيخ در زمان حيوة مفيد كه سنش كمتر از 28 سال بوده است « 20 » تأليفاتى مفصل در امامت داشته باشد . سهديگر اينكه شيخ هنگام نوشتن غيبت ، از ضيق وقت و تشتت فكر و عوائق زمان ياد مىكند و ميدانيم كه شيخ در حيوة استادش مفيد ، بفراغت ميزيسته و مرجعيتى كه باعث تنگىوقت وى باشد نداشته . و ضمنا دوران همزيستى شيخ با استادش مفيد ، زمان آرامش بغداد و محيط علمى و فكرى شيخ بوده است . بارى شيخ كتاب الجمل و العقود را نيز به درخواست وى نوشته است و حتى در نامگذارى اين كتاب تلميحى از بزرگداشت وى اعمال شده . چهآنكه قبلا سيد مرتضى ( كه استاد شيخ طوسي بوده است ) كتاب جمل العلم و العمل را بدرخواست استادش ، شيخ مفيد نگاشت . و شيخ طوسي كه نام اين كتاب ( جمل العقود ) را از نام كتاب سيد مرتضى ، استادش ، اقتباس كرده ، بدرخواست ابن براج « شاگرد خويش » الجمل و العقود ( يا جمل العقود ) را تأليف كرد . و درواقع كارى را كه استادش براى استاد خود انجام داده بود ، أو براى شاگردى كه نزدش ارج استادى چنانى داشته ، تكرار نمود . بارى شيخ كه ديگر حضور تشريفاتى قاضى را بدرس خويش زائد ميديد ، ويرا از طرف خود و شايد بدرخواست مردم شام بدان ديار گسيل داشت « 21 » .
--> ( 20 ) - زيرا شيخ طوسي در 385 متولد شده ( رك : حيوة الشيخ للعلامة الطهرانى ) كه قهرا هنگام فوت شيخ مفيد ( در سال 413 ) بيش از 28 سال نداشته است . ( 21 ) - در روضات از وى بلقب خليفة المرتضى في الديار الشامه ياد مىكند ناگزير بايد -